|
|
|
خواب
خواب يكي از پديدههاي شگفت انگيز زندگي انسان ميباشد كه هميشه مورد سوال و توجه بشر بوده است. در رابطه با خواب تعاريف و سخنان زيادي گفته شده است كه هر يك توضيحي بر حالت خواب ميباشد. در اين مقاله شما با حالات مختلف خواب آشنا ميشويد و اين مقاله ميتواند كمك مؤثري براي دوستاني باشد كه مشكل خواب دارند. مطالب ذكر شده در زير فقط جنبه آموزش و راهنمايي و آشنايي شما دوستان با خواب ميباشد و موارد ذكر شده جهت درمان بيخوابي فقط براي آشنايي بيشتر و كمك به شما دوستان عزيز و به عنوان يك مكمل در روند درمان بيخوابي ميباشد كه در بسياري از موارد مفيد و كافي ميباشد. در مواردي كه بيخوابي در حد بالايي ميباشد مراجعه به يك دكتر متخصص توصيه ميشود.
امروزه با پيشرفت علم به اين نتيجه رسيدهايم كه خواب يك روند يكدست نميباشد بلكه مراحل مختلف با كيفيتهاي متفاوتي دارد.
مرحله بيداري : زماني كه فردي به رختخواب ميرود ، او در وضعيت آزاد و لختي قرار ميگيرد. كه در او حالت كرخي بوجود ميآيد. در اين مرحله او هنوز خواب نميباشد بلكه در حالت آمادگي براي خواب بسر ميبرد. علامت مربوط به اين مرحله كه دستگاه الكتروآنسفالوگرام اندازه گيري ميشود برابر هشت تا دوازده نشانه در دقيقه ميباشد. اين مرحله از خواب را با علامت الفا نشان ميدهند كه در اين مرحله حالت هيپنوتيزم نيز بوجود ميآيد. امواج مغزي در اين حالت برابر هشت تا دوازده سيكل در ثانيه ارتعاش دارند.
مرحله خواب آلودگي يا خواب طبيعي : در اين مرحله كه آن را تتا ميناميم امواج مغزي برابر چهار تا هشت سيكل رد ثانيه ميباشد. در اين مرحله انسان به مرور هشياري خود را از دست ميدهد. در اين مرحله احساس خواب در فرد كاملا عميق نميباشد. نكته جالبي كه در اينجا وجود دارد اين است كه در بسياري از افراد اگر آنها را در اين مرحله بيدار كنيم ادعا ميكنند كه خواب نبودهاند.
مرحله خواب عميق : در اين مرحله انسان در حالت لختي كامل قرار ميگيرد و تغييراتي مانند انبساط عضلاني ، پايين آمدن آهنگهاي تنفسي ، كاهش فشار شرياني خون و حرارت عمومي بدن و.... در سيستم او بوجود ميآيد. در اين مرحله امواج مغزي كمتر از چهار سيكل در ثانيه ميباشد. خواب عميق براي بازيابي انرژي از دست رفته در طول روز و رفع كامل خستگي بسيار لازم ميباشد.
مرحله خواب پرادكسال يا خواب رويايي : اين مرحله از مرحله خواب عميق نيز عميقتر ميباشد. در اين مرحله آهنگ امواج مغزي تند و نا منظم ميباشد. در اين مرحله شما ميتوانيد خواب ببينيد و خواب ديدن مختص به اين مرحله ميباشد. از نظر بدني آهنگ نبض و تنفس نامنظم ميشود و حركات سريع چشمها مشهود است.
كيفيت خواب هر فرد به عوامل متفاوتي بستگي دارد. كه ميتوان چند مورد را به اين قرار نام برد : سن ، جنسيت ، طرز زندگي ، خستگي ، محيط خوابيدن و غيره .
اختلالات خواب
در اينجا بعضي از اختلالاتي كه در هنگام خواب ممكن است بوجود آيد را نام ميبريم. اين اختلالات ممكن است حتي در افرادي كه خواب خوبي نيز دارند بوجود آيد.
Somniloquie : سم ني لوكي به معني حرف زدن در خواب ميباشد. افرادي هستند كه در خواب صحبت ميكنند. آنها گاهي اوقات در حالتي قرار ميگيرند كه انگار با افرادي كه در روياي خود ميبينند صحبت ميكنند. صحبت كردن اين افراد در خواب به صورت كامل و واضح نميباشد.
Enuresie : نام فارسي آن شب ادراري ميباشد. اين حالت در واقع ادرار كردن به صورت غير ارادي ميباشد كه گاهي اوقات زماني رخ ميدهد كه فرد به مرحله پارادكسال ميرود و ممكن است خواب ادرار كردن و خيس شدن را ببيند.
Somnambulism : نام فارسي آن راه رفتن در خواب ميباشد. اين حالت بيشتر در نوجوانان و كودكان بوجود ميآيد. اين حالت با رسيدن به سن بلوغ غالبا از بين ميرود. نكتهاي كه بايد رعايت كرد مربوط به اطرافيان فردي ميشود كه اين اختلال را دارد. بهترين توصيه ميتواند اين باشد كه دربها و پنجرهها را حتما در شب ببنديد و از قرار دادن اشياء تيز در كنار چنين افرادي در هنگام شب خودداري كنيد. نكته ديگر كه بسيار بايد رعايت شود اين ميباشد كه بهتر است فرد را در اين حالت از خواب بيدار نكنيد و با حفظ آرامش آهسته او را به رختخواب باز گردانيد با صحبت او را آرام كنيد.
بي خوابي
در بعضي اوقات افراد دچار بيخوابي هستند. بيخوابي انواع متفاوتي دارد كه در اينجا فقط دو نوع آن را ذكر ميكنيم.
گونهاي از بيخوابي، بيخوابيهاي زودگذر است كه عللي همچون تغيير آبو هوا ، مسافرت ، مصرف بعضي از داروها ، عواملي كه توليد نگراني ميكند ، آنها را بوجود ميآورند.
گونه ديگر بيخوابي ، بيخوابيهاي سبك ميباشد كه عللي همچون بيماريها ، بارداري ، دوران قاعدگي ،آنها را بوجود ميآورند.
چند نكته براي داشتن خوابي خوب:
نكات زير ميتوانند براي داشتن خوابي راحت و مناسب مفيد باشد و شما را در درمان بسياري از بيخوابيها و اختلالات خواب ياري كند.
1) يكي از مواردي كه بايد رعايت كرد شرايط محيطي است كه در آن ميخوابيم. بهتر است از محيطي استفاده كنيم كه ساكت باشد. سكوت در راحت به خواب رفتن كمك زيادي ميكند.
2) نور محلي كه در آن ميخوابيم بسيار مهم است. بهتر است محلي كه در آن ميخوابيم كاملا تاريك باشد. در مواردي كه فردي دچار اضطرابهاي شبانه است ميتوان از يك آباژوري با رنگ نور آبي استفاده كرد.
3) لباسي كه با آن ميخوابيد بايد راحت و گشاد باشد. در صورت امكان از پوشيدن لباسهاي بند دار و لباسهايي كه دكمههاي سفت و سخت دارند خودداري كنيد.
4) يكي از راههاي مفيد خواندن چند صفحه از يك كتاب ميباشد كه ميتواند مفيد واقع شود.
5) استحمام قبل از خواب با آب نيمه گرم نيز ميتواند در روند خواب مؤثر باشد.
6) وضعيت بدن در هنگام خواب بسيار مهم ميباشد. بهترين شيوه براي خوابيدن به صورت درازكش بر روي پشت ميباشد. كه در اين حالت دستها در كنار بدن و سر به صورت مستقيم ميباشد. اگر به سمت پهلو عادت به خوابيدن داريد، بهتر است به پهلوي راست بخوابيد و از خوابيدن به پهلو چپ خودداري كنيد. از خوابيدن به صورت دمر و بر روي شكم نيز خودداري به عمل آوريد.
7) يكي از مواردي كه ميتواند به شما كمك كند كه در شب راحت بخوابيد خودداري از پر خوري در شب ميباشد. سعي كنيد از غذاهاي سبك بعنوان شام استفاده كنيد.
8) انجام فعاليتهاي جسمي و ورزشي در طول روز نيز ميتواند به داشتن خواب خوب كمك كند.
9) انجام تمارين لخت كردن عضلات يا همان relaxation قبل از رفتن به رختخواب ميتواند اثري بسيار مفيد در داشتن خوابي راحت داشته باشد.